Scripta eius

Liber recreationum, recreatio secunda (1585). Maria «Gratia» appellatur et cum «Iusta» colloquitur.

[...] cupidae videndi aliquid ex iis quae Deum cum ea agere intellegebamus, eam interdum per ostii rimas cellae suae, ubi se includebat, aspiciebamus, et raptam videbamus; et ego ipsa propriis oculis eam aliquoties vidi, unde magna cum dissimulatione egrediebatur, nam scis, soror, quam verecunda semper fuerit et quanta cautione magnalia occultaret quae Dominus ei communicabat. [...] Hoc tempore vocavit me Dominus ad vitam religiosam, cum Matrem nostram eiusque socias viderem et cum eis versarer, quae admirabili vita et conversatione sua etiam lapides movebant. Quod autem me post eas ire fecit, suavitas fuit et magna discretio bonae Matris nostrae. Et vere credo, si ii qui officium habent animas ad Deum adducendi ea arte et sollertia uterentur qua illa sancta utebatur, multo plures adducerent quam adducunt; nam, cum natura nostra ad delectationem quaerendam laboremque fugiendum inclinata sit, virtutem Deique servitium aspera et difficilia depingere est infirmos terrere, qui nondum gustaverunt quam suave sit pro Christo pati.

Liber recreationum, recreatio secunda.

Cum advenisset dies ille mihi felicissimus, quo Dominus me ex Aegypto eduxit et ad vitam religiosam veni, vicesimum alterum annum agens, in festo gloriosi sancti Gregorii Nazianzeni, quem ex illo die patrem et refugium meum habeo, anno millesimo quingentesimo septuagesimo, die nono mensis maii, dicere non potero, carissima soror, quantum gaudium ex illo momento Dominus mihi dederit; et usque in hodiernum diem ne primo quidem motu in mentem mihi venit paenitere aut taedio affici; immo tanta erat laetitia quam in anima habebam, ut saepe risum dissimulare non possem.

Consilia quae priorissa alteri dat (1590-1592). Tituli huius tractatus ab editore sunt.

Animam regere est mundum regere, nam sic hominem appellant: «mundum abbreviatum». [...] Eritne bona praelata quae nihil ignoscit? Minime vero. Eritne bona praelata quae nihil punit? Minime vero. Eritne bona praelata quae semper est clemens? Non. Eritne bona praelata quae semper est severa? Non. [...] O quanta ars et scientia est extrema regere, et debet praelatus esse lenis et severus, vindex et ignoscens, largus et parcus, mitis et iracundus, patiens et impatiens, simplex et callidus, festinus et tardus! Et videtur, si quid horum desit, horologium perturbari. [...] Et ita erit, si discretio non adsit, quae omnes has partes componit et efficit ut unaquaeque suo tempore serviat et pro necessitate adhibeatur; et sine discretione omnia quae dicta sunt, etiamsi habeantur, non solum nihil prosunt, sed etiam nocebunt, quia nihil aliud erunt quam multa arma ad laedendum in manu insani posita. Nam rigore utetur cum lenitas conveniat, et ignoscet cum puniendum sit, et vulnerabit cum sanandum sit.

Anno 1593 ex inclusione sua scripta, ad sorores et filias suas, «quae, eam ita videntes, affligebantur».

Nescio, carissimae sorores et filiae meae, utrum, passioni et teneritudini muliebri locum dans, lacrimas vestras comiter, an, lucem cordis secuta, de dolore vestro querar, cum non congruat, lege arctae amicitiae quae nobis intercedit, ut vos fleatis de eo quo ego rideo, neque querelas formetis de eo qui mihi beneficia praestat. [...] Sed iterum vos interrogo, carissimae: Quare turbamini? Ignoratisne forte gloriam et divitias tribulationis, an res nova vobis videtur nec in filiis Adae usitata affligi?

[...] Et ad bonum meum redeundo, vos rogo, dilectae filiae, ne vos pigeat me hic inclusam videre, neque affligamini quod omnia ostia humanorum auxiliorum ad libertatem meam clausa sint, [...] quoniam is qui huic rei mederi potest non est absens. Ipse id videt et permittit, et fortasse etiam laetatur me videns, patientiam nostram cernens; cum eo loqui potestis; ei me offerre potestis, et cum eo mihi opitulari poteritis. [...] Illi [sancti captivi] inter crudeles inimicos, ego inter pias sorores; illi in carceribus infamibus, ego in angulo caeli, ubi tanta pietate visitor ab angelo qui mihi custos datus est. [...]

Et si forte illa venerit antequam ex hoc carcere exeam, volo sciant dilectae filiae et carae sorores meae me contentam mori, dicentem cum glorioso patre meo sancto Gregorio Nazianzeno: Tunc me vindicatam videbo, cum salvi fient qui me persequuntur. Ita fiat. Amen. [...] Orate, carissimae, pro hac sorore et ancilla vestra, Maria. Laus Deo.

Fasciculus myrrhae (1595), commentarius in versum Cantici Canticorum 1, 12.

Fasciculus myrrhae est Dilectus meus mihi; inter ubera mea ponam eum. Quid est hoc, sponsa sancta? Fasciculum myrrhae amarae Dilectum appellatis? [...] Videte non esse Sponsum condicionis Adae, ut cum eo ire debeatis ad dulce malum comedendum, sed esse Christum Iesum, qui istam dulcedinem amaritudine et cruciatu crucis solvit; et si manum sponsarum ei dare debetis, clavus eam cum sua coniungere debet. Sponsus sanguinum est. [...] Ornamenta eius, ludibria; honores eius, opprobria; deliciae eius, flagella; cantus eius, blasphemiae; cibus eius, fel; corona eius, spinae. [...]

O mi bone Domine! Non est mirum quod tu nobis myrrha sis, cum nos tibi fel fuerimus, et Tu, illud gustans, ab Evae filiabus saporem mali auferre voluisti quod mater nostra comedit. O quam felix et beata est sponsa cui tu es myrrha inter ubera posita; et quis dicere sciet quantum deliciarum et dulcedinis sit in hoc quod amari nomen habet!

«Ab oculis suis lacrimas petit» (Toleti, 1562).

«Iam tota Dilecti» (Malagone, 1571).

«Non sum sollicita». Dominica Resurrectionis anni 1593, in carcere conventuali Olisiponensi (in Lusitania).