അവളുടെ രചനകൾ

വിനോദസംഭാഷണങ്ങളുടെ പുസ്തകം, രണ്ടാം വിനോദസംഭാഷണം (1585). ഇതിൽ മരിയയുടെ പേര് “കൃപ” എന്നാണ്; അവൾ “ഹുസ്ത”യോടു സംഭാഷിക്കുന്നു.

[...] ദൈവം അവളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി ഞങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നതിൽ എന്തെങ്കിലും കാണാനുള്ള കൊതിയോടെ, അവൾ കതകടച്ചിരുന്ന അവളുടെ മുറിയുടെ വാതിൽവിടവിലൂടെ ഞങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ അവളെ നോക്കുമായിരുന്നു; അപ്പോൾ അവൾ ആത്മീയാനന്ദത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതു ഞങ്ങൾ കണ്ടു; ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം കണ്ണുകൾകൊണ്ട് ചിലപ്പോഴൊക്കെ അവളെ അങ്ങനെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്; അവിടെനിന്ന് അവൾ ഏറെ മറച്ചുപിടിച്ചുകൊണ്ടാണ് പുറത്തുവന്നിരുന്നത്; കാരണം, സഹോദരീ, നിനക്കറിയാമല്ലോ, അവൾ എന്നും എത്ര സംയമനമുള്ളവളായിരുന്നെന്നും കർത്താവ് അവൾക്കു നൽകിയിരുന്ന മഹത്തായ കാര്യങ്ങൾ എത്ര കരുതലോടെ അവൾ മറച്ചുവച്ചിരുന്നെന്നും. [...] ഈ സമയത്താണ് കർത്താവ് എന്നെ സന്യാസജീവിതത്തിലേക്കു വിളിച്ചത്; നമ്മുടെ അമ്മയെയും അവളുടെ സഹചാരിണികളെയും ഞാൻ കാണുകയും അവരോട് ഇടപഴകുകയും ചെയ്തിരുന്നു; അവരുടെ അത്ഭുതകരമായ ജീവിതവും പെരുമാറ്റവും കല്ലുകളെപ്പോലും ഇളക്കുമായിരുന്നു. എന്നെ അവരുടെ പിന്നാലെ പോകാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത് നമ്മുടെ നല്ല അമ്മയുടെ സൗമ്യതയും വലിയ വിവേകവുമാണ്. ആത്മാക്കളെ ദൈവത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുക എന്ന ദൗത്യമുള്ളവർ ആ വിശുദ്ധ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന രീതിയും സാമർഥ്യവും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, ഇപ്പോൾ അടുപ്പിക്കുന്നതിലും എത്രയോ അധികം പേരെ അവർ അടുപ്പിക്കുമായിരുന്നു എന്ന് ഞാൻ സത്യമായും വിശ്വസിക്കുന്നു; കാരണം, നമ്മുടെ പ്രകൃതം സുഖം തേടാനും ക്ലേശത്തിൽനിന്ന് ഓടിയകലാനും ചായ്‌വുള്ളതാകയാൽ, പുണ്യത്തെയും ദൈവശുശ്രൂഷയെയും കഠിനവും ദുഷ്കരവുമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത്, ക്രിസ്തുവിനുവേണ്ടി സഹിക്കുന്നത് എത്ര മധുരമാണെന്ന് ഇനിയും രുചിച്ചറിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത ദുർബലരെ ഭയപ്പെടുത്തലാണ്.

വിനോദസംഭാഷണങ്ങളുടെ പുസ്തകം, രണ്ടാം വിനോദസംഭാഷണം.

എനിക്ക് ഏറ്റവും ഭാഗ്യകരമായ ആ ദിവസം വന്നെത്തിയപ്പോൾ, കർത്താവ് എന്നെ ഈജിപ്തിൽനിന്നു പുറത്തുകൊണ്ടുവരികയും ഞാൻ സന്യാസജീവിതത്തിലേക്കു വരികയും ചെയ്ത ദിവസം, എനിക്ക് ഇരുപത്തിരണ്ടാം വയസ്സു നടക്കുമ്പോൾ, മഹത്ത്വപൂർണനായ നസിയാൻസസിലെ വിശുദ്ധ ഗ്രിഗറിയുടെ ദിവസം, അന്നുമുതൽ ഞാൻ എന്റെ പിതാവും അഭയവുമായി കരുതുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദിനം, ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറ്റി എഴുപതാം ആണ്ട് മേയ് ഒൻപതാം തീയതി, ആ നിമിഷംമുതൽ കർത്താവ് എനിക്കു നൽകിയ സന്തോഷം, ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സഹോദരീ, എനിക്കു പറഞ്ഞറിയിക്കാനാവില്ല; ഇന്നുവരെ ഒരു ആദ്യചലനമായിപ്പോലും പശ്ചാത്തപിക്കാനോ അതൃപ്തി തോന്നാനോ ഉള്ള ചിന്ത എന്റെ മനസ്സിലൂടെ കടന്നുപോയിട്ടില്ല; മറിച്ച്, എന്റെ ആത്മാവിലെ ആനന്ദം അത്ര വലുതായിരുന്നതിനാൽ പലപ്പോഴും എനിക്കു ചിരി അടക്കാനായില്ല.

ഒരു പ്രിയോറ മറ്റൊരാൾക്കു നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ (1590-1592). ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലെ ഉപശീർഷകങ്ങൾ പ്രസാധകന്റേതാണ്.

ഒരു ആത്മാവിനെ ഭരിക്കുന്നത് ഒരു ലോകത്തെ ഭരിക്കുന്നതാണ്; കാരണം മനുഷ്യനെ അങ്ങനെയാണു വിളിക്കുന്നത്: “ചുരുക്കിയ ലോകം”. [...] ഒന്നും ക്ഷമിക്കാത്തവൾ നല്ല അധികാരിണിയായിരിക്കുമോ? തീർച്ചയായും ഇല്ല. ഒന്നിനും ശിക്ഷിക്കാത്തവൾ നല്ല അധികാരിണിയായിരിക്കുമോ? തീർച്ചയായും ഇല്ല. എപ്പോഴും കരുണാമയിയായവൾ നല്ല അധികാരിണിയായിരിക്കുമോ? ഇല്ല. എപ്പോഴും കർക്കശയായവൾ നല്ല അധികാരിണിയായിരിക്കുമോ? ഇല്ല. [...] ഹാ, വിപരീതധ്രുവങ്ങളെ ഭരിക്കുക എന്നത് എത്ര വലിയ കലയും ശാസ്ത്രവുമാണ്! അധികാരി മൃദുവും കർക്കശനും, പ്രതികാരം ചെയ്യുന്നവനും ക്ഷമിക്കുന്നവനും, ഉദാരനും പിശുക്കനും, ശാന്തനും കോപിഷ്ഠനും, സഹനശീലനും അക്ഷമനും, നിഷ്കളങ്കനും കൗശലക്കാരനും, തിടുക്കമുള്ളവനും സാവധാനക്കാരനും ആയിരിക്കണം. ഇതിൽ എന്തെങ്കിലും കുറഞ്ഞാൽ ഘടികാരത്തിന്റെ യന്ത്രം താളംതെറ്റുന്നതായി തോന്നുന്നു. [...] വിവേകമില്ലെങ്കിൽ അങ്ങനെതന്നെ സംഭവിക്കും; കാരണം അതാണ് ഈ ഭാഗങ്ങളെയെല്ലാം ക്രമപ്പെടുത്തുന്നതും ഓരോന്നും അതതിന്റെ സമയത്ത് ഉപകരിക്കാനും ആവശ്യാനുസരണം പ്രയോഗിക്കപ്പെടാനും ഇടയാക്കുന്നതും; വിവേകമില്ലാതെ, മുൻപറഞ്ഞതെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നാലും, അതു പ്രയോജനപ്പെടാതിരിക്കുക മാത്രമല്ല, ദോഷംപോലും ചെയ്യും; കാരണം അത് ഒരു ഭ്രാന്തന്റെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ച, മുറിവേൽപ്പിക്കാനുള്ള അനേകം ആയുധങ്ങൾ മാത്രമായിരിക്കും. കാരണം മൃദുത്വം വേണ്ടപ്പോൾ അവൻ കാർക്കശ്യം പ്രയോഗിക്കും, ശിക്ഷിക്കേണ്ടപ്പോൾ ക്ഷമിക്കും, സുഖപ്പെടുത്തേണ്ടപ്പോൾ മുറിവേൽപ്പിക്കും.

1593-ൽ, തടവിൽനിന്ന്, “അവളെ ആ നിലയിൽ കണ്ട് ദുഃഖിതരായിരുന്ന” തന്റെ സഹോദരിമാർക്കും പുത്രിമാർക്കും എഴുതിയത്.

എന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സഹോദരിമാരേ, മക്കളേ, സ്ത്രീസഹജമായ വികാരത്തിനും ആർദ്രതയ്ക്കും ഇടംകൊടുത്ത് നിങ്ങളുടെ കണ്ണീരിൽ പങ്കുചേരണമോ, അതോ ഹൃദയത്തിന്റെ വെളിച്ചം പിന്തുടർന്ന് നിങ്ങളുടെ ദുഃഖത്തെക്കുറിച്ചു പരാതിപ്പെടണമോ എന്ന് എനിക്കറിഞ്ഞുകൂടാ; കാരണം, നമ്മൾ തമ്മിലുള്ള ഗാഢസൗഹൃദത്തിന്റെ നിയമപ്രകാരം, ഞാൻ ചിരിക്കുന്ന കാര്യത്തിനു നിങ്ങൾ കരയുന്നതും എനിക്ക് ഉപകാരം ചെയ്യുന്നവരെക്കുറിച്ചു നിങ്ങൾ പരാതി ഉന്നയിക്കുന്നതും ചേരുന്നതല്ല. [...] എങ്കിലും, പ്രിയപ്പെട്ടവരേ, ഞാൻ വീണ്ടും നിങ്ങളോടു ചോദിക്കുന്നു: നിങ്ങൾ എന്തിനു കലങ്ങുന്നു? ക്ലേശത്തിന്റെ മഹത്ത്വവും സമ്പത്തും ഒരുപക്ഷേ നിങ്ങൾക്ക് അജ്ഞാതമാണോ? അതോ ആദാമിന്റെ മക്കൾ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് പുതിയതും അസാധാരണവുമായ ഒരു കാര്യമായി നിങ്ങൾക്കു തോന്നുന്നുവോ?

[...] എന്റെ നന്മയിലേക്കു തിരിച്ചുവന്നുകൊണ്ട്, പ്രിയ മക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങളോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു: എന്നെ ഇവിടെ അടയ്ക്കപ്പെട്ടവളായി കാണുന്നതിൽ നിങ്ങൾ ദുഃഖിക്കരുത്; എന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള മാനുഷികമാർഗങ്ങളുടെ വാതിലുകളെല്ലാം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നതിൽ വ്യസനിക്കുകയുമരുത്, [...] കാരണം അതിനു പരിഹാരം കാണാൻ കഴിവുള്ളവൻ അസന്നിഹിതനല്ല. അവിടുന്ന് അതു കാണുകയും അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഒരുപക്ഷേ നമ്മുടെ ക്ഷമ കാണാൻ, എന്നെ കാണുന്നതിൽ ആനന്ദിക്കുകപോലും ചെയ്യുന്നു; അവിടുത്തോടു നിങ്ങൾക്കു സംസാരിക്കാം; അവിടുത്തെ മുമ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് എന്നെ സമർപ്പിക്കാം; അവിടുന്നുവഴി നിങ്ങൾക്ക് എന്നെ സഹായിക്കാം. [...] അവർ [തടവിലായ വിശുദ്ധർ] ക്രൂരരായ ശത്രുക്കളുടെ ഇടയിൽ, ഞാൻ കാരുണ്യമുള്ള സഹോദരിമാരുടെ ഇടയിൽ; അവർ അപകീർത്തികരമായ കാരാഗൃഹങ്ങളിൽ, ഞാൻ സ്വർഗത്തിന്റെ ഒരു കോണിൽ, അവിടെ എനിക്കു കാവലായി നൽകപ്പെട്ട മാലാഖ ഇത്ര കരുണയോടെ എന്നെ സന്ദർശിക്കുന്നു. [...]

ഈ കാരാഗൃഹത്തിൽനിന്നു ഞാൻ പുറത്തുകടക്കുംമുമ്പ് അതു വന്നെത്തുകയാണെങ്കിൽ, എന്റെ പ്രിയപുത്രിമാരും പ്രിയസഹോദരിമാരും ഇതറിയണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു: എന്റെ മഹത്ത്വപൂർണനായ പിതാവ് നസിയാൻസസിലെ വിശുദ്ധ ഗ്രിഗറി പറഞ്ഞതുതന്നെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ സംതൃപ്തയായി മരിക്കുന്നു: എന്നെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവർ രക്ഷപ്രാപിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ എനിക്കു പ്രതികാരം ലഭിച്ചതായി ഞാൻ കാണും. അങ്ങനെയാകട്ടെ. ആമേൻ. [...] പ്രിയപ്പെട്ടവരേ, നിങ്ങളുടെ ഈ സഹോദരിയും ദാസിയുമായ മരിയയ്ക്കുവേണ്ടി പ്രാർഥിക്കുവിൻ. Laus Deo.

മീറയുടെ പൂച്ചെണ്ട് (1595), ഉത്തമഗീതം 1, 12 എന്ന വാക്യത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനം.

എന്റെ പ്രിയൻ എനിക്കു മീറയുടെ പൂച്ചെണ്ടാണ്; ഞാൻ അവനെ എന്റെ സ്തനങ്ങൾക്കിടയിൽ വയ്ക്കും. ഇതെന്താണ്, വിശുദ്ധ മണവാട്ടീ? കയ്പുള്ള മീറയുടെ പൂച്ചെണ്ട് എന്നാണോ നീ പ്രിയനെ വിളിക്കുന്നത്? [...] നോക്കൂ, നീ അവനോടൊപ്പം മധുരമുള്ള ആപ്പിൾ തിന്നാൻ പോകേണ്ടതിന് മണവാളൻ ആദാമിന്റെ സ്വഭാവമുള്ളവനല്ല; അവൻ ഈശോമിശിഹായാണ്, ആ മധുരത്തിനു കുരിശിന്റെ കയ്പും പീഡയുംകൊണ്ടു വില നൽകുന്നവൻ; മണവാട്ടിയുടെ കൈ നീ അവനു നൽകണമെങ്കിൽ, ആണിയാണ് അതിനെ അവന്റെ കൈയോടു ചേർക്കേണ്ടത്. അവൻ രക്തമണവാളനാണ്. [...] അവന്റെ അലങ്കാരങ്ങൾ പരിഹാസങ്ങൾ; അവന്റെ ബഹുമതികൾ, നിന്ദകൾ; അവന്റെ സമ്മാനങ്ങൾ, ചമ്മട്ടിയടികൾ; അവന്റെ സംഗീതം, ദൈവദൂഷണങ്ങൾ; അവന്റെ ഭക്ഷണം, കയ്പുനീർ; അവന്റെ കിരീടം, മുള്ളുകൾ. [...]

ഓ എന്റെ നല്ല കർത്താവേ! അങ്ങ് ഞങ്ങൾക്കു മീറയാകുന്നതിൽ അതിശയമില്ല, കാരണം ഞങ്ങൾ അങ്ങേക്കു കയ്പുനീരായിരുന്നു; അതു രുചിച്ചുകൊണ്ട്, ഞങ്ങളുടെ അമ്മ ഭക്ഷിച്ച ആപ്പിളിന്റെ രുചി ഹവ്വായുടെ പുത്രിമാരിൽനിന്നു നീക്കിക്കളയാൻ അങ്ങ് തിരുമനസ്സായി. ഹാ, സ്തനങ്ങൾക്കിടയിൽ വയ്ക്കപ്പെട്ട മീറയായി അങ്ങ് ആർക്കായിരിക്കുന്നുവോ ആ മണവാട്ടി എത്ര സൗഭാഗ്യവതിയും അനുഗൃഹീതയുമാണ്! കയ്പ് എന്നു പേരുള്ള ഇതിൽ എത്രമാത്രം ആനന്ദവും മാധുര്യവുമുണ്ടെന്ന് ആർക്കു പറയാനാകും!

“തന്റെ കണ്ണുകളോടു കണ്ണീർ ചോദിക്കുന്നു” (തൊളേദോ, 1562).

“ഇനി മുഴുവനും പ്രിയന്റേത്” (മലഗോൺ, 1571).

“എനിക്കു വേവലാതിയില്ല”. 1593-ലെ ഉയിർപ്പുതിരുനാൾ, ലിസ്ബണിലെ (പോർച്ചുഗൽ) മഠത്തിലെ കാരാഗൃഹത്തിൽ.